ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΜΕΣΟΤΟΠΟΥ ΛΕΣΒΟΥ - ΚΥΡΙΑΚΗ 10 ΜΑΡΤΙΟΥ - Ένα ιδιαίτερο καρναβάλι με ρίζες στα βάθη των αιώνων - Ειδήσεις από τη Λέσβο | Νέα Μυτιλήνης | Νέα Λέσβου

10/3/19

ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΜΕΣΟΤΟΠΟΥ ΛΕΣΒΟΥ - ΚΥΡΙΑΚΗ 10 ΜΑΡΤΙΟΥ - Ένα ιδιαίτερο καρναβάλι με ρίζες στα βάθη των αιώνων

Ο πολιτιστικός Σύλλογος Μεσοτόπου Λέσβου "Ο ΜΕΣΟΤΟΠΟΣ" σας προσκαλεί στο 33ο ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΜΕΣΟΤΟΠΟΥ, την Κυριακή 10 Μαρτίου και ώρα 11 το πρωί.



Λίγα λόγια για το καρναβάλι:

Η τυπική καθημερινότητα στο χωριό ανατρέπεται την περίοδο του Καρναβαλιού για την οποία οι κάτοικοι προετοιμάζονται μήνες πριν, αφού «ξυπνούν» εκείνη την ημέρα μια παράδοση αιώνων. Κάθε Κυριακή της Αποκριάς, εδώ και πολλά χρόνια ο δραστήριος Πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού διοργανώνει καρναβαλικές εκδηλώσεις, που συμπεριλαμβάνουν σατιρικά σκετσάκια και παρλάτες, στις οποίες συμμετέχουν όλοι, αλλά κυρίως οι μαθητές των σχολείων και οι νεότεροι από τους κατοίκους του χωριού. 
Στο τέλος των εκδηλώσεων εμφανίζεται μια ομάδα αντρών, στην πλειονότητά τους κτηνοτρόφοι, που έχουν κρεμασμένα στο σώμα τους μερικές δεκάδες κουδούνια διαφόρων μεγεθών και βάρους δεκάδων κιλών. 
Οι Κουδουνάτοι, όπως λέγονται, συμβολίζουν τις ψυχές πεθαμένων, που έχουν το χάρισμα να γονιμοποιούν τη γη, βάφουν το πρόσωπό τους μαύρο, αφενός για να μην αναγνωρίζονται και έτσι να μπορούν ελεύθερα να εκφράζουν τις επιθυμίες, τα απωθημένα και τα καταπιεσμένα ερωτικά ένστικτά τους (αυτή ήταν τουλάχιστον η αφετηρία της παράδοσης) και αφετέρου, με την αποτρόπαιη εμφάνιση και το δυνατό θόρυβο των κουδουνιών, να εξαγνίζουν την κοινότητα και να διώχνουν τις κακές δυνάμεις. Στο χέρι κρατούν ένα φαλλόμορφο ραβδί, την κουτσκούδα, την οποία χτυπούν με δύναμη στη γη. Το έθιμο έχει πολύ βαθιές, αρχέγονες ρίζες που σχετίζονται με τη διονυσιακή λατρεία και τη γονιμότητα της γης.

Το θέαμα είναι εντυπωσιακό και την πρώτη φορά που βρίσκεσαι εκεί το συναίσθημα είναι έντονο, προκαλώντας σχεδόν δέος. Όπως περιγράφει ο εικαστικός Δημήτρης Γέρος, ο οποίος διατηρεί σπίτι στη Λέσβο εδώ και πολλά χρόνια, την πρώτη φορά που βρέθηκε στο Μεσότοπο μια Κυριακή Αποκριάς ξαφνιάστηκε από το καθηλωτικό θέαμα. «Κάποια στιγμή ακούστηκε ένας πολύ έντονος θόρυβος, σαν να ετοιμάζεται να γίνει μεγάλος σεισμός ή σαν να έρχονται από το βάθος κοπάδια κατσίκια αγριεμένα. Ήταν μια βοή που δεν είχα ξανακούσει. 
Και τότε εμφανίστηκαν οι Κουδουνάτοι, ιδρωμένοι, με μικρά βήματα και χοροπηδώντας. Καθώς κατεβαίνουν από το ψηλότερο σημείο του χωριού, από το ποδοβολητό και τα κουδούνια απλώνεται σ’ όλο τον οικισμό ένας συμπαγής, τρομακτικός θόρυβος. Όσο κατεβαίνουν, τόσο ο θόρυβος δυναμώνει. Είναι όλοι τους άντρες, καθώς τα κουδούνια αυτά είναι πολύ βαριά, με κάποια παιδιά μαζί τους» μας λέει. Από όπου περνούσαν, οι γυναίκες του χωριού τούς κερνούσαν τσικουδιές και ρακές, τραγουδώντας “την καλή σου την κουτσκούδα, να την έχεις πάντα ντούρα”».

«Ένας από την ομάδα των Κουδουνάτων είναι ντυμένος με λευκά εσώρουχα, έχει κρεμασμένη μια μεγάλη κουδούνα κάτω από την κοιλιά και στο χέρι του κρατάει ένα μακρύ ξύλο, στην άκρη του οποίου έχει σκαλιστεί μια βάλανος. Αυτός είναι ο Γέρος ή ο Μπρουστνέλλας (δηλ. μπροστάρης), που πηγαίνει πρώτος, και ακολουθούν στη σειρά οι Κουδουνάτοι. Έτσι, εν πομπή, περνούν από όλα τα δρομάκια του χωριού και όταν φτάσουν στην άκρη του, δύο ηλικιωμένοι βρακοφόροι χορεύουν τον «αράπικο» χορό, ο οποίος είναι ερωτικός και περιλαμβάνει πολλά σκέρτσα και ακκισμούς».

Στο τέλος της εκδηλώσεως, όλοι μαζί, θεατές και Κουδουνάτοι, πηγαίνουν στον πλούσιο μπουφέ τον οποίον έχουν ετοιμάσει τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου και του Συνεταιρισμού και μοιράζεται η παραδοσιακή κολοκυθόπιτα φτιαγμένη απο τα χέρια των νοικοκυράδων του χωριού και μοιράζονται λογής -λογής καλούδια στους εκατοντάδες θεατές του που έρχονται από όλα τα μέρη του νησιού για να δοκιμάσουν τους τοπικούς μεζέδες, το κρασί και να αρχίσει το μεγάλο γλέντι, το οποίο συνεχίζεται και την επομένη, την Καθαρή Δευτέρα, στο επίνειο του χωριού, το Ταβάρι, με νηστίσιμα και διάφορα θαλασσινά, πολύ ούζο και τραγούδια.

Ο Δημήτρης Γέρος εντυπωσιασμένος από τα δρώμενα, έκανε μια σειρά πορτρέτων με τους Κουδουνάτους και το φωτογραφικό υλικό που θα γίνει βιβλίο, θα κυκλοφορήσει από τον εκδοτικό οίκο Damiani Editore, με έδρα την Μπολόνια της Ιταλίας, σε πολλές χώρες, ενώ τα κείμενά του θα είναι ταυτόχρονα σε ελληνικά και αγγλικά.

Στην Αθήνα ο δραστήριος Σύλλογος Μεσοτοπιτών διατηρεί το έθιμο αναπαριστώντας το σε διάφορους δήμους της Αττικής αλλά και σε Φεστιβάλ, εκθέσεις λαϊκού πολιτισμού, όπως αυτή που θα πραγματοποιηθεί στις 12| 13| 14 Απριλίου 2019 στο Στάδιο Ειρήνης & Φιλίας. Μπορείτε να τους δείτε επίσης στις 3 Μαρτίου στο δήμο Δάφνης-Υμηττού και την Κυριακή 10 Μαρτίου στο δήμο Αγίας Παρασκευής.